Puzzelen op het internet

Puzzels zijn populair op het internet, vooral kruiswoordpuzzels en crypto's. Dankzij het internet hoef je ook niet meer in je eentje te puzzelen. Speciale software maakt het mogelijk om met twee of meerdere personen tegelijk één puzzel op te lossen en over de oplossingen te chatten.

Across Lite

Internetters puzzelen er lustig op los. Alleen al op het Nederlandse deel van het internet bestaan vele tientallen puzzelsites. Veel puzzels worden online gezet in de programmeertaal Java, zodat de hele puzzel met behulp van scherm en keyboard is te maken. Andere sites bieden een speciale plug-in aan om een puzzel te kunnen downloaden. Eventueel kan een puzzel tijdelijk worden opgeslagen op de harde schijf om op een ander tijdstip de draad weer op te kunnen pakken. Op internet is ook speciale puzzelsoftware verkrijgbaar. Het meest gebruikte programma is Across Lite (http://www.litsoft.com), dat bestaat voor een tiental platforms, waaronder de Mac, Windows, Linux en Solaris. Across Lite is vooral bedoeld voor het oplossen van kruiswoordraadsels en cryptogrammen. Na het opstarten en het selecteren van een puzzel komt een keurige grafische afbeelding van de puzzel in beeld. De cursor staat in het eerste vakje bovenaan. Alle omschrijvingen bij de horizontale en vertikale woorden staan verder op het scherm. Een online puzzel die op te lossen is met behulp van Across Lite-software, is het beroemde kruiswoordraadsel van The New York Times. Gebruikers van de software kunnen de oplossing de volgende dag via een code van vier tekens decoderen. The New York Times biedt zijn kruiswoordraadsels echter op verschillende manieren aan. De puzzel kan ook gemaakt worden in een Java- applet. Een optie daarbij is dat je een tijd kunt instellen waarbinnen de puzzel moet worden opgelost.

Abonnement

Voor zowel puzzelaars als puzzelmakers was het internet overigens al snel een geliefd communicatieplatform. Will Shorts bijvoorbeeld, puzzelredacteur bij The New York Times, nam op 13 juni 1999 een kruiswoordraadsel in zijn krant op dat door meer dan veertig mensen - verspreid over vijf werelddelen - in een Usenet-nieuwsgroep was gemaakt. Inmiddels maken zo'n veertigduizend mensen over de hele wereld dagelijks een NYT-'crossword'. De puzzels leveren de krant ook geld op. The New York Times slaagde er zelfs in om zijn 'puzzelcontent' winstgevend te maken. Zeven jaar geleden werd hiervoor een speciaal abonnement in het leven geroepen, dat bij invoering tien dollar per jaar kostte. Het bleek een schot in de roos. De prijs van het abonnement werd afgelopen jaren ook flink opgeschroefd. Tegenwoordig kost de dienst Premium Crosswords (http://www.nytimes.com/pages/crosswords/) al 35 dollar per jaar. Abonnees ontvangen voor dat bedrag wel een heel online puzzelpakket, bestaande uit de dagelijkse en de zondagpuzzels, acrostichons, extra cryptogrammen en speciale puzzels. Elke abonnee krijgt bovendien toegang tot een gigantisch puzzelarchief (http://www.fleetingimage.com/wij/xyzzy/03-nyt.html), dat teruggaat tot 1996, en een speciaal forum op de website, waarin de dagelijkse puzzels besproken kunnen worden.

Nederlands tintje

Wat weinigen trouwens weten, is dat The New York Times zijn kruiswoordpuzzels laat maken door een Nederlands softwarebedrijf, Pzzl.com (http://www.pzzl.com). Het bedrijf levert aan allerlei opdrachtgevers uit de bladenwereld: kruiswoordpuzzels, maar ook crypto's, woordzoekers, codekrakers, woordslepers en leg- en schuifpuzzels, alles geprogrammeerd in Java. De benodigde bestanden worden automatisch naar een server van de opdrachtgever gestuurd. Volgens Peter Ritmeester van Pzzl.com is de woordzoeker de populairste puzzel van dit moment. "Die is ook in gewone bladen het meest gewild, omdat hij erg toegankelijk is en je er niet veel voor hoeft te kunnen. Bij een kruiswoordraadsel moet je nog wat kennis hebben, maar zoeken kan iedereen." Pzzl.com maakt ook speciale softwareprogramma's voor puzzels, waaronder een methode om meerdere mensen tegelijk één puzzel te kunnen laten invullen. De techniek maakt het mogelijk om twee mensen die duizenden kilometers van elkaar vandaan wonen via een server aan elkaar te koppelen. De interactiviteit krijgt nog een extra dimensie door onderaan de puzzel een chatbox te hangen. Een probleem vormt volgens Ritmeester nog de vele verschillende computerconfiguraties. "Bij vijf procent van alle systemen vormt dat nog wel eens een technisch obstakel, met alle gevolgen vandien. Een webmaster die bedolven wordt onder e-mail van wanhopige puzzelaars bijvoorbeeld."

Hofleverancier

Pzzl.com is ook de hofleverancier van een aantal PCM-kranten. Ritmeester: "De opgaven voor het cryptogram van Trouw maken wij. We zetten hem ook voor de krant online. NRC-Handelsblad maakt zijn crypto echter zelf. NRC is hier erg aan gehecht, dus zetten we hem alleen online." Tot voor kort maakte Pzzl.com ook de online crypto voor de Volkskrant (http://www.volkskrant.nl/crypto), die onlangs van de website werd gehaald. Volgens sitemanager Rob Jan de Heer wegens gebrek aan belangstelling. "Aantallen kan ik niet vrijgeven, maar het waren er in elk geval te weinig om uit de minimale kosten te komen", zegt De Heer. Of Nederlandse kranten ooit een betaalde dienst voor hun online crypto's gaan invoeren, naar het voorbeeld van The New York Times, betwijfelt De Heer ook sterk. "Ik denk niet op korte termijn. Een vergelijking met The New York Times is natuurlijk altijd lastig, omdat zij een veel groter potentieel hebben, en omdat de Amerikaanse markt voor betaalde content al veel verder ontwikkeld is dan hier in Nederland." De chefredacteur internet van het Algemeen Dagblad, Alex Beishuizen, zegt dat zijn krant de invoer van een betaalde puzzel nog wel onderzoekt. Hij durft ook aantallen te geven. "De crypto wordt dagelijks door enkele honderden puzzelaars bezocht." Beishuizen is verder van mening dat elke krant zowel op papier als online een puzzel dient te hebben. "Dat hoort erbij. Bij voorkeur zelfs diverse puzzels per dag", aldus Beishuizen.

Jaspers Cryptogrammen Site

Nederland heeft trouwens ook een online cryptoclub, te vinden op Jaspers Cryptogrammen Site (http://www.jasperscryptogrammensite.com). Volgens webmaster Corry Gillissen is het echter geen echte club waar je lid van kunt worden. "Het is een open website die voor iedereen toegankelijk is." Op de drie jaar oude site staan cryptogrammen gescand uit zo'n twaalf Nederlandse dag- en weekbladen. Hier dus geen Java-techniek, maar wel de mogelijkheid om een heleboel crypto's uit te printen. Jaspers Cryptogrammen Site wordt bezocht door gemiddeld duizend bezoekers per dag. "Om onverklaarbare redenen door veel Britten", zegt Gillissen. De kosten voor het internetdomein en de prijzen voor de huiscryptogrammen worden betaald uit giften van bezoekers. Wat het copyright op de puzzels betreft zegt Gillissen: "Toen ik begon met de site was het mij volkomen onbekend dat ik iets deed dat niet mocht. Eenmaal daarachter heb ik maandenlang dagelijks met angst en beven de post afgewacht. Inmiddels heb ik van de meeste copyrighteigenaars stilzwijgend toestemming voor publicatie. Voor een klein aantal moet ik die toestemming jaarlijks aanvragen." Gillissen onderhoudt ook contact met een aantal cryptografen, die zeggen wekelijks de gastenboeken van 'hun' cryptogram door te spitten om te zien hoe er op hun cryptogrammen wordt gereageerd.

Laurens Lammers
Freelance journalist