Tien voor Taal?

"De laatste kwarteeuw van dit millennium zien wij steeds meer veelgeplaagde mensen lijden..". In een vlot schrijftempo leest Philip Freriks op zijn bekende droge wijze het Groot Dictee der Nederlandse Taal (http://www.omroep.nl/nps/tv/dictee/) voor. Eén klik op de muis en u kunt die lastige tekst nog een keer afluisteren, via het Internet wel te verstaan. Taalliefhebbers kunnen hier hun hart ophalen. U leest er niet alleen alles over de spelling van onze taal, maar u treft er ook ludieke woordenboeken, prikkelende taalspelletjes en handige vertaalprogramma's aan.

Galgje, scrabble en kruiswoordraadsels

Op het scherm wordt de galg opgebouwd en even later bungelt er een poppetje aan. Zonder ook maar iets te hoeven downloaden, kunt u via het internet computer-galgje (http://www.menke.demon.nl/galgje.htm) of muzikaal galgje (http://www.inn.nl/~nmc/galgje.htm) spelen. Liefhebbers van kruiswoordraadsels, doorlopers en cryptogrammen komen op de Gratispuzzelen-site (http://www.gratispuzzelen.nl/) aan hun trekken. Vraagt u zich wel eens af hoe u het er in de quiz '10 voor Taal' zou afbrengen? Speel dan zelf eens mee op de site van dit TV-programma (http://www.tv1.be/tv1/10voortaal/start.htm ). Hét spel voor de taalliefhebber is en blijft natuurlijk scrabble. Om online te scrabbelen, moet u wel - gratis - software downloaden (http://wimhaan.8m.com/).

Alternatieve woordenboeken

Kinderen zijn erg creatief in het bedenken van woorden voor zaken waarvan ze óf de naam niet kennen óf de naam te lastig vinden. In het Woordenboek voor kinder-Nederlands (http://www.ouders-online.nl/xwb_kin1.htm) staan daar prachtige voorbeelden van. Maar ook grote mensen vinden doorlopend woorden uit. 'Casino-economie', 'ultra-consumer' en 'gabberkapitalisme' zijn maar een paar van de nieuwe zakenwoorden die de makers van de Dikke Van Dale (http://www.vandale.nl/(noframes)/current/W_zakenwoordenA.html) het afgelopen decennium optekenden. Heel handig voor pc-gebruikers is het woordenboek met computertermen (http://www.mensink.nl/servlets/nl.mensink.ncl.query/index/A.html) en de 'Internet-glossary' (http://www.wwli.com/translation/netglos/glossary/dutch.html), beide Nederlandstalig. Kijk voor een enorme reeks handige en gekke woordenboeken op http://woordenboek.pagina.nl .

Online vertalen

Kennissen in het buitenland die u in hun eigen taal een briefje wilt schrijven? Geen probleem, zelfs als u die vreemde taal (of dat onbegrijpelijke dialect) niet machtig bent. Hagenezen spreekt u bijvoorbeeld in hun eigen woorden toe dankzij de ABN-to-Haags-page (http://www.fictional.net/cgi-bin/oo/dehaag.pl): 'Hoe is ut bè jullie?'. De 'Internet Translater' (http://www.tranexp.com:2000/InterTran) vertaalt woorden, zinnen en als het moet, hele pagina's tekst van en naar heel veel talen. Als de zin die u laat vertalen ietwat ingewikkeld is, is het resultaat wel vaak een behoorlijk kromme constructie. Maar voor wie het eenvoudig weet te houden, is deze optie zo gek nog niet. Woorden vertalen van het Nederlands naar veertien andere talen (waaronder het Afrikaans, Esperanto en Fries) en andersom kan op Travlang's Translating Dictionaries (http://dictionaries.travlang.com/).

Creatief met taal

Lees 'plak bakbloedworst' maar eens hardop voor. Dat valt niet mee. Geen wonder dus dat die zin boven aan de lijst met Dutch Tongue Twisters (http://www.uebersetzung.at/twister/nl.htm) prijkt. Een andere taaleigenaardigheid vormen de Trizinnen (http://home.wxs.nl/~lamoen/taal/trizin.htm), zinnen waarin elke letter precies drie (of nul) keer voorkomt, bijvoorbeeld: "Columnist H. Brandt Corstius huilde bij pechlamp bijna om de rijp". Palindromen zijn ook vaak verbazingwekkend knap gevonden (http://home.wxs.nl/~avdw3b/palindr.html). Wat te denken van: "Baas, neem een racecar, neem een Saab". Anagrammen vindt u op de Maanrag-site (http://www.xs4all.nl/~onnoz/maanrag/index.html). U vindt daar bovendien software om zélf anagrammen te maken.

Spelen met taal doen ook de dichters. De site van Meander (http://meander.italics.net/) is voor de poëzieliefhebber een lust voor het oog. U kunt hier lid worden van de Meanderkrant die u elke zondagmorgen 'verse' gedichten en poëzienieuws in uw mailbox brengt.

Internet heeft voor de taalliefhebber nog veel meer verrassingen in petto. Handige startpunten zijn: http://vind.het.nl/taal/ of http://taal.pagina.nl/ .

Lysbeth Santema
Freelance journalist